Toch blijft een structurele oplossing voor armoede nog steeds hard nodig. Ouders zien positieve effecten op hun schoolgaande kinderen dankzij de boodschappenkaart. Dat blijkt uit onderzoek van het Rode Kruis onder ruim 8.000 ouders die zo’n kaart ontvangen. Zo geeft bijna 60% aan dat hun kinderen gezonder eten en gaat 28% van de kinderen met een positiever gevoel naar school. Ook ervaart meer dan de helft van de ouders minder financiële stress. Toch is de voedselhulp voor meer dan een kwart van de ouders niet voldoende. Structurele oplossingen voor armoede blijven hard nodig.
Harm Goossens, directeur van het Nederlandse Rode Kruis: “Dankzij het Programma Schoolmaaltijden gaan kinderen met een goed gevulde maag naar school. Dat is belangrijk om goed te kunnen leren. Ook ouders zijn ermee geholpen. Zo gaf een vader aan dat hij zijn kinderen dit schooljaar met een gerust hart naar school brengt, wetende dat hun broodtrommel nu vol is.”
Leren over geld
Via het Programma Schoolmaaltijden, dat gefinancierd wordt door de overheid, krijgen leerlingen die dat het hardst nodig hebben voedselhulp op hun basisschool of middelbare school.
Scholen kunnen uit twee opties kiezen: ouders krijgen via het Rode Kruis een boodschappenkaart of leerlingen krijgen via het Jeugdeducatiefonds maaltijden op school. In totaal zijn er al ruim 55.000 kinderen geholpen met de boodschappenkaart. Momenteel doen zo’n 2400 scholen mee met het programma.
Een vijfde van de ouders ziet een verbetering in de concentratie van hun kinderen. Meer dan een kwart van de ouders (28%) zet de boodschappenkaart ook in als een middel om hun kinderen te leren over geld en budgetteren. “De boodschappenkaart helpt me niet alleen enorm om mijn kinderen een gezonde maaltijd te geven, maar hiermee leren zij ook over de waarde van geld”, gaf een ouder aan.
Minder financiële stress
Uit het onderzoek blijkt dat 60% van de ouders minder financiële stress ervaart. Een ouder: “Soms is mijn eigen geld bijna op, maar ben ik dankzij de boodschappenkaart blij dat ik toch weer fruit, kaas, brood en beleg voor mijn kind kan kopen”.
Voor een andere ouder geeft de boodschappenkaart een stukje veiligheid, zij is niet meer bang dat haar kind geen eten heeft. Toch blijkt de boodschappenkaart voor 27% van de ouders onvoldoende. Voedsel blijft voor hen een sluitpost.
Ouders geven aan dat ze nog steeds goedkoper eten kopen, kleinere porties eten of zelfs maaltijden overslaan. Ook kunnen ze rekeningen niet of pas later betalen en voelen ze zich genoodzaakt om geld van familie, vrienden of anderen te lenen. Dit vergroot de kans op schuldenproblematiek en laat zien dat ze bredere en structurele problemen hebben dan alleen het niet kunnen betalen van de schoolmaaltijden.
De armoede in Nederland verdiept. Het Rode Kruis ziet dat mensen die onder de armoedegrens leven, of net daarboven, in steeds slechtere omstandigheden verkeren. Mensen hebben bijvoorbeeld meer financiële problemen. Voedselhulp brengt wat verlichting, maar is geen oplossing voor de lange termijn.
“Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2023 was bestaanszekerheid één van de grootste thema’s. Nu horen we er een stuk minder over, maar de problemen zijn er nog steeds. Ik vraag politieke partijen dus echt om armoedebestrijding hoog op hun prioriteitenlijst te blijven zetten en de verdieping van de armoede aan te pakken”, aldus Goossens.
Anders dan andere jaren, kunnen we nog niet met zekerheid zeggen of het zomervakantiebudget dit jaar beschikbaar is voor scholen aangesloten zijn bij het Programma Schoolmaaltijden met 'Eten op school'. We leggen in dit bericht graag uit hoe dat komt.
Elke ochtend deelt Kevin (35) fruit uit op basisschool De Voorpoort in Vollenhove. Voor de leerlingen een gezonde start van de schooldag; voor Kevin hét bewijs dat zijn leven er weer toe doet. Na een zware periode gaf het schoolfruitproject hem weer perspectief. ‘Ik sta veel positiever in het leven.’
Tijdens een werkbezoek aan IKC Prins Willem Alexander in Vlaardingen werd één ding glashelder: als schoolmaaltijden, een brugfunctionaris en een rijk naschools aanbod samenkomen binnen één school, versterken ze elkaar en maken ze een wereld van verschil voor kinderen én hun ouders.
In de ouderkamer van basisschool De Vier Windstreken in Amsterdam-Noord is het op donderdagochtend een drukte van jewelste. De vloer ligt tot ver in de gang bezaaid met rijen boodschappentassen. Een groep moeders staat schouder aan schouder te kletsen terwijl ze bijna tweehonderd maaltijdpakketten inpakken. “Dit doen we elke twee weken”, vertelt Sana, brugfunctionaris op De Vier Windstreken. “Zo zorgen we ervoor dat bijna alle kinderen thuis een goedgevulde koelkast hebben.”
Aan tafel zitten ze met z’n allen: directeur Corine, hulpouders Sandra en Derk en een leerling uit groep 8: Valentino. Dat is geen toeval, maar typerend voor hoe basisschool Panta Rhei in Coevorden werkt. De hulpouders helpen al jarenlang mee. Ze zijn zo betrokken, dat ze ook nu hun eigen kind er niet meer op zit, nog steeds op school te vinden zijn. “Je blijft gewoon komen,” zeggen ze, “omdat het hier ook een beetje van jezelf voelt.”
We verwachten veel van onze scholen en leerkrachten. Te midden van nijpende tekorten en complexe gezinssituaties, stomen ze onze kinderen klaar voor het volwassen leven. Vertrouwen en waardering zouden dus op hun plaats zijn. In plaats daarvan krijgen scholen vaak te maken met betutteling. Dat ondermijnt hun vakkundigheid, beargumenteert Hans Spekman vandaag in het AD.
